STRES

İngilizlerce stres sözcüğünün genel anlamı , herhangi bir maddenin dayanamayacağı kadar ağır bir baskı altında zorlanmasıdır.20. yüzyılda ,aynı durumun canlılar içinde söz konusu olduğu  anlaşılınca bu sözcük tıp diline aktarılmış ve o günden bu yana tıbbın en güncel kavramlarından biri olmuştur.Öyle ki,stres dendiğinde hemen herkesin aklına ,günlük yaşamın aşırı temposu içinde oradan oraya koşuşturan, çok fazla çalışan ve dinlenmeye yeterince zaman ayıramayan insanlarıyla çağımızın yaşam biçimi gelir.Oysa , öneminin yeni yeni  kavranmasıyla ve etkisini giderek daha çok hissettirmesine karşılık,stres çağımıza özgü bir oldu değildir.Bundan önceki çağlar da insanlar yoksulluktan , hastalıktan,uzun iş saatlerinde  ve ağır çalışma koşullarından bunalıyorlardı.

 

Tıpta,vücudun doğal dengesini bozan her çeşit dış yada iç etken stres olarak tanımlanır.Fiziksel,kimyasal ve duygusal  kökenli bu etkenler arasında ilk akla gelenler hastalık,yaralanma,uykusuzluk,ilaç bağımlılığı,sınav heyecanı,işsizlik,çok fazla çalışmak,kentlerin gürültüsü,arkadaşlar yada bireyler arasındaki tartışma ve kırgınlıklar,sevilen birinin  hastalığı yada ölümü.

Vücut,uyum sağlamakta güçlük çektiği bu etkenlerle başa çıkabilmek  için özel savunma tepkileri gelişir.Kalp atımlarının ve solunumun hızlanması ,kan akımının karın boşluğundaki organlardan kaslara doğru yönelmesine bağlı olarak gergin olduğumuz zamanlar yaşadığımız “pır pır etme” duyusu ve kasların gerilerek harekete hazırlanması,bu tepkilerin en bilinen örnekleridir. Sürekli stres altında yaşamak çeşitli sağlık sorunlarına yol açabilir yada  en azından bu sorunların ortaya çıkmasını kolaylaştırır.Nedeni strese bağlanan hastalıklar ve sağlık sorunları arasında en bilinenleri kalp hastalıkları,yüksek kan basıncı,ülser,bağırsak,spazmı ve sindirim bozuklukları ,uykusuzluk,astım ve alerjilerin şiddetlenmesi,cinsel sorunlar,fiziksel çökkünlük ve bitkinlik ile çeşitli ruh hastalıklarıdır.

 

Uzmanlar stresi incelerken çoğu zaman neden ile sonucu birbirinden ayırtmakta güçlük çekerler.Üstelik her insanın strese dayanma gücü ve tepkileri aynı değildir.Bazıları en ağır baskılar altında bile soğukkanlılığını korur ve hiç yakınmazken,bazıları en küçük bir sorunda paniğe kapılabilir.

 

Çağdaş dünyada stresten tümüyle kaçınmak hemen hemen olanaksızdır.Ama insan günlük yaşamının akışı içinde sağlığını tehlikeye atan stresleri en aza indirgemeyi öğrenebilir.Eğer stres sürekli olarak sorun olmaya başlarlarsa yapılacak en iyi şey dinlenmeye ve gevşemeye daha çok zaman ayırmak ,spor yada egzersiz  yaparak vücudu dinç tutmak ve aileden biriyle,bir dostla yada  bir doktorla konuşarak sorunları bölüşmektir.